LUFFCUT.rtf
Het voorlijk snijden
(uit Part I, Making Model Yacht Sails)

Voor dat je het voorlijk van je zeilen gaat snijden, moet je besluiten wat voor soort ronding je daarin wilt maken. Dit kan op de eenvoudige en
op de doordachte manier, als je voor makkelijk gaat is dit niet aan je besteed( lees toch maar door je steekt altijd wat op ). Je kunt natuurlijk
gewoon vragen hoeveel een ander zijn fokkestag laat doorbuigen of hoeveel zijn mast doorbuigt, maar dan krijg je waarschijnlijk net zoveel
verschillende meningen dat je toch voor jezelf uit wil gaan zoeken hoe het nu werkelijk zit. Veel van het onderzoek is gedaan voor de EC-12,
maar ook als je in een andere klasse zeilt, dan kun je de volgende stappen ondernemen om een voorlijk vorm te kiezen gebaseerd op
objectieve criteria.

Een grote negatieve invloed op zeilprestaties is een fok met een verkeerde vorm van het voorlijk, de vorm van het voorlijk moet bij de fok
namelijk het doorhangen/buigen als gevolg van de wind kracht teniet doen zodat de fok zijn vleugel profiel behoud. Zoals beschreven in het
hoofdstuk over het doorbuigen van het fokkestag in Optimizing the East Coast 12-Meter, moet je erachter komen hoeveel je fokkestag
doorbuigt bij verschillende wind sterktes. Dit probleem kun je op de volgende manier benaderen. Tuig je boot aan de waterkant en knoop een
dun touwtje, met een schaalverdeling langs het voorlijk(de in de engelse tekst genoemde afbeelding heb ik niet maar ik neem aan dat dit
touwtje recht moet blijven en dat je door het verschil tussen dit touwtje en je voorstag te meten bij verschillende windsterktes je de data kunt
verzamelen waarover verderop word gesproken red.). je kunt nu beginnen met het meten van stag doorbuiging in relatie met de bakstag
spanning en de windsterkte/snelheid bij verschillende windsterktes (dit lukt vast niet op een dag of je moet de beschikking hebben over een
windtunnel :). Dit betekent dat je ook een bakstag spanning meter moet maken.( deze tekening heb ik ook niet maar volgens mij staat op
http://www.onemetre.net/Technicl/Tensiom/Tensiom.htm een goed voorbeeld van zo'n meter ,en de wereld aan andere technische dingen voor
zeilboten).

De gegevens kunnen dan via de formule
W =stag doorbuiging x bakstagspanning
Waarin W een functie is van de wind snelheid. Bereken nu voor elke meting de waarde W en zet deze in een grafiek samen met de
windsnelheid die bij die meting hoort, (zet de windsnelheden bijv. Op de x-as en de waarde van W op de y-as) zorg ook dat je voor beide
waardes een nulpunt in de grafiek maakt. Verbindt de meetpunten op het oog of door middel van linear regression (geen idee ik was beroerd
in wiskunde).
Uit deze grafiek kun je nu voor elke waarde van W bij elke windsnelheid, en je kunt nu voor elke windkracht doormiddel van de formule de
bakstagspanning berekenen die er voor zorgt dat je voorlijkstag eenzelfde doorbuiging heeft bij verschillende windsterktes.

Nu moet je besluiten wat de maximale bakstagspanning is die je wilt toepassen en de maximale windkracht waarbij je wilt dat de fok nog
steeds de goede vorm behoud

VOORBEELD:
Je kunt besluiten dat van een standaard zeilset de fok tot windkracht 4 zijn vorm moet behouden. Een kijkje op de grafiek(die je zelf nog moet
maken, ik gebruik even fantasie waarden voor dit voorbeeld :) leert ons dat om bij een 4 ponds ? bakstagspanning en windkracht 3,5 je een
doorbuiging van de fokkestag van 3 mm kunt verwachten.
Dit noemen we nu de ontwerp fokkestag doorbuiging en hiermee moet je dus rekening houden bij het snijden van het voorlijk van je fok, het is
namelijk de bedoeling dat je deze ronding zo precies mogelijk in je voorlijk overneemt.

Hieruit volgt dat om goed met deze fok te kunnen zeilen je de bakstag dus zo moet spannen dat afhankelijk van de windsterkte op dat moment
je fokkestag net zoveel doorbuigt als je bij het ontwerp hebt berekent, komt die grafiek weer mooi van pas

De voorlijk ronding voor het grootzeil kiezen is gelukkig een stuk makkelijker, als je de mast voldoende onder controle hebt om hem altijd
perfect recht te houden(i wish) dan kun je het voorlijk ook recht maken.

Meestal ontstaat er toch mastbuiging door de achterstag spanningen dan zul je toch iets voorlijkronding in je grootzeil aan moeten brengen.
Deze is per zeilklasse verschillend en zul je door het meten van de mastbuiging moeten vaststellen ( lijntje van masttop naar mastvoet
spannen en meten maar) .

Als je eenmaal de vorm van het voorlijk hebt gekozen, zul je deze in je zeilen moeten snijden .hier zijn verschillende methodes voor; ik zal er
een beschrijven .
Begin met het grootzeil. Leg het zeil over het getekende ontwerp van dat zeil( we gaan ervan uit dat je eerst een tekening/ontwerp van je zeil
hebt gemaakt op een zeiltafel/plaat mdf o.i.d)
Zet merktekens bij de positie van het voorlijk bij dehalshoek en de tophoek

Het snijden van het voorlijk van het grootzeil

Begin met het vastzetten van de halshoek en de tophoek op je zeiltafel (plakband of punaises,als je punaises gebruikt zorg dan dat de gaten
straks net buiten je zeil vallen) maak nu de schoothoek vast op zo'n manier dat de bolling in je zeil valt (hou hem doormiddel van een statief of
zoiets een paar centimeter boven de zeiltafel , hoogte verschilt per geval MM zeilen uit een stuk kun je plat leggen ,1mtr zeilen moeten wel
10tot 15 cm boven de tafel uitkomen voordat het voorlijk tussen de halshoek en de top hoek in een rechte lijn valt terwijl er bolling in het zeil
zit).als deze hoogte de eerste keer opmeet hoef je bij je volgende zeil van die afmetingen niet weer te zoeken.
Op dit punt is het BELANGRIJK dat je goed nakijkt of de halshoek,tophoek en schoothoek goed op posietie zijn (vallen onderlijk en
achterlijk mooi??)let ook goed op dat het voorlijk nog steeds mooi strak ligt eventueel de halshoek iets strakker trekken LET OP niet te
strak gewoon dat het mooi RECHT ligt.
Sla twee kleine spijkertjes net onder en boven je hals/tophoek in de zeiltafel en leg hier een lange rechte lat/strip langs, teken nu in de midden
van het voorlijk een klein streepje langs deze lat..

Kies nu de ontwerp voorlijk ronding/bolling die je wilt toepassen op dit zeil en zet op deze maat een nieuw streepje voor het eerste streepje
BELANGRIJK LET OP bij een grootzeil gaat de ronding nar voren ,maar bij de fok gaat de ronding naar achter.
GROOTZEIL=BOL FOK=HOL

Nu heb je een buigzaam latje nodig (let op dat het mooi egaal buigt ,ik gebruik een fijn aluminium stripje,met een klein lipje)

Duw het latje /stripje tegen de spijkertjes en buig het midden naar het tweede streepje en zet het daar vast met een klem of zoiets.
Bij grotere zeilen kun je daarna meerdere klemmen gebruiken om de lat verder te fixeren tijdens het snijden.
let op dat je de bolling in je zeil niet verstoort en er geen kreukels in je voorlijk komen..

Je kunt nu het voorlijk snijden langs deze lat. Nu kun je delat weer verwijderen. Leg het zeil nu weer vlak op je patron, nu kun je het onderlijk
en het achterlijk volgens de geldende klasse regels uitsnijden.
Je hebt nu een zeil gemaakt.
Je kunt nu de hoeken verstevigen en ringetjes/ gaatjes voor de bevestiging toevoegen


Het maken van een voorlijk met tunnel The Easy Way

Als je een tunnel in je voorlijk wilt om een lijn door te laten lopen(fok)
De makkelijke manier is om inplaats van het voorlijk te snijden dit af te tekenen of met een bot mes een vouw te maken langs de lat , waarna
je de stof dubbelvouwt en genoeg ruimte laat voor een zoom en een paar millimeter om straks je stag door te voeren.

Het naaien van naden

In principe is naaien niet nodig , tenminste niet op mijn 1mtr tot nu toe:.als je erg dunne stof gaat naaien , micafilm, spinakerdoek is de kans
op kreukels groot, maar als je toch wilt naaien gebruik dan dunne naalden en dun draad geen katoen!!

Voorlijk tunnel The 'Hard Way'

Hoewel de tunnel op bovenstaande manier redelijk makkelijk is te maken
Is er een mooiere manier om hem te maken


Voor deze methode moet je een zeer maatvaste lat gebruiken ongeveer 8mm voor de fok en 12 mm voor het grootzeil(of wat jou het beste
uitkomt als je 6mm tape gebruikt is 8mm een goede maat)
Om de tunnel te maken hou je de lat aan de andere kant van de (de voorkant van het zeil)spijkertjes in de hals en tophoek behalve dan dat je
de spijkertjes nu 1,5 mm naar achteren hebt verplaatst ten opzichte van de hals en tophoek plak nu 6mm dubbelzijdig tape langs de
achterkant van het latje, maak langs de achterkant van het plakband een dunne streep met een fineliner of zoiets.
Nu kun je langs de voorzijde van de lat het overtollige materiaal wegsnijden.
Verwijder de lat en nu kun je voorzichtig de zoom dubbelvouwen door de afgesneden kant op de streep te leggen. Verwijder de beschermfolie
nog niet van de tape!
Druk of rol de vouw goed aan en let op dat de gesneden kant precies op de streep ligt. Gebruik eventueel een vergrootglas of zoiets.
Nu kun je de beschermfolie verwijderen en de zoom voorzichtig dicht plakken. Het resultaat is een zeer kleine tunnel om je voorstag door te
rijgen.


P.S.
Ik heb enige niet relevante informatie over gebruikte Amerikaanse materialen.
en persoonlijke uitwijdingen van de heer Graves weggelaten.

Vertaling Johan Kruider met dank aan Mr.GRaves